Water as Leverage Cartagena

Cartagena werkt hard aan een toekomst waarin water niet een risico is, maar juist het fundament voor veerkracht, gelijkheid en welvaart. Het project Water as Leverage – Cartagena wordt gedragen door gemeenschappen, organisaties en professionals die veilige woonomstandigheden, milieurechtvaardigheid en langetermijnklimaatadaptatie willen voor de meest kwetsbare inwoners. Deze maatschappelijke energie wordt omgezet in actie door lokale kennis en betrokkenheid te gebruiken bij planning en ontwerp. Door samen te werken met verschillende partijen en disciplines, waaronder ruimtelijk ontwerp, waterbeheer, bestuur en financiering, identificeert Water as Leverage strategische pilotgebieden en ontwikkelt het praktische oplossingen die op grotere schaal toepasbaar zijn. Dankzij de samenwerking tussen Colombia en Nederland, en geleid door een consortium van Felixx, Witteveen+Bos, Aqua & Terra Consultores Asociados S.A.S., Universidad de Cartagena – Colombia en CSC Strategy & Finance, biedt het project een duidelijke routekaart van lokale ambitie naar investeerbare projecten die de klimaatbestendigheid versterken en het dagelijks leven in Cartagena verbeteren.   Multifunctioneel project waar stedelijke opgaven samenkomen ©Felixx   UITDAGINGEN Cartagena is een stad die gevormd wordt door water. Stranden, kanalen, lagunes, wetlands en een baai bepalen haar identiteit, economie en cultureel erfgoed. Water creëert werkgelegenheid, stimuleert toerisme en ondersteunt waardevolle ecologische systemen. Wat Cartagena bijzonder maakt, vormt tegelijk een kwetsbaarheid: de stad kampt met ernstige en toenemende watergerelateerde uitdagingen die het dagelijks leven, de infrastructuur en de langetermijnontwikkeling beïnvloeden. Dit leidt tot sociale ongelijkheid, informele huisvesting en beperkte stedelijke voorzieningen, versterkt door de toenemende gevolgen van klimaatverandering. Extreme weersomstandigheden, zoals hoge getijden, tropische stormen, hevige regenval en zeespiegelstijging, nemen toe in intensiteit en frequentie. Deze trend zal zich naar verwachting versneld ontwikkelen en vormt een risico voor de milieukwaliteit, de openbare veiligheid en het welzijn van de inwoners. Door tekortschietende waterinfrastructuur en beperkte capaciteit voor stedelijk beheer worden kwetsbare gebieden onevenredig hard getroffen.   Klimaatuitdagingen op menselijke schaal ©Felixx   Het Water as Leverage-programma identificeert een aantal strategische locaties met groot potentieel, die een diversiteit aan kansen en kwetsbaarheden laten zien die water in de stad beïnvloedt. Het inzichtelijk maken hiervan is een essentiële stap op weg naar een productieve relatie tussen Cartagena en haar watersystemen.   ROOTS OF CARTAGENA Water as Leverage moedigt de stad aan om haar relatie met water te heroverwegen en na te denken over een veerkrachtige toekomst. De welvaart en het welzijn van Cartagena en haar inwoners zijn afhankelijk van het aanpassingsvermogen van de stad op verandering en van de bestuurlijke capaciteit om deze aanpassing te ondersteunen. Het voorstel Roots of Cartagena verkent water aan de hand van zeven dimensies die bepalen hoe water de stad fysiek, sociaal en economisch vormgeeft: De Natuurlijke Stad, Water & Veerkracht, Water & Beleid, Water & Stedelijke Uitdagingen, Water als Socioculturele Factor, Water als Economische Motor en Water als Financiële Hulpbron.   Strategische diagram van het Roots of Cartagena voorstel ©Felixx   Deze ‘roots’ helpen de kwetsbaarheden te verklaren en geven inzicht in de waarde van water als basis voor oplossingen. Ze maken een verschuiving mogelijk: van water zien als risico, naar water erkennen als katalysator voor stedelijke, ecologische, sociale en economische vernieuwing.   Bestaande natuur, socio-culturele, stedelijke en economische uitdagingen Cartegena ©Felixx   Onderzoek op basis van deze zeven ‘roots’ heeft geleid tot vijf leidende principes voor ontwerp en ontwikkeling: Cartagena heeft behoefte aan een integrale waterbeheerstrategie, gebaseerd op hydrodynamica, topografie en ecosysteemdynamiek, die verder reikt dan de stadsgrenzen. Prioriteitsgebieden moeten worden gedefinieerd op basis van gedeelde natuurlijke, sociale en economische kenmerken, en niet uitsluitend op risiconiveaus. Water moet aanjager worden van bredere stedelijke en sociale verbeteringen, waardoor strategische projecten sociale, economische, stedelijke en ecologische kwetsbaarheden tegelijk kunnen aanpakken. Langetermijnmasterplannen moeten via planning verbonden worden met kortetermijnacties om continuïteit en uitvoering te waarborgen. Ingrepen moeten multifunctioneel zijn, brede voordelen opleveren en diverse investeringsmogelijkheden stimuleren om de meerwaarde voor gemeenschappen te maximaliseren.   BEWUSTWORDING, EDUCATIE EN SCHAALBAARHEID De geografische ligging van Cartagena speelt een cruciale rol voor de kwaliteit van leven van haar inwoners. Een belangrijke ambitie van Roots of Cartagena is daarom om oplossingen te ontwikkelen zonder gemeenschappen te verplaatsen en ervoor te zorgen dat bewoners actieve deelnemers blijven in planning, uitvoering en beheer. Stakeholderworkshops hebben co-creatie en transparante dialoog mogelijk gemaakt, waardoor ontwerpen eerlijk, technisch haalbaar en volledig afgestemd zijn op de doelstellingen voor ecologisch herstel en duurzame stedelijke ontwikkeling. Wetenschappelijk onderzoek wordt gecombineerd met lokale kennis, gemeenschapswaarden en culturele praktijken, waardoor een stakeholderkader ontstaat dat middelen toewijst, risico’s beheert en samenwerking versterkt.   Co-designsessie met community en stakeholders ©La Cifra Impar   Om langdurige veerkracht te ondersteunen, omvat het voorstel ook lokale opleidingscentra waar bewoners kunnen leren over waterbeheer, aanpassingen op huishoudniveau, recycling en het gebruik van openbare ruimte. Deze centra worden aangevuld met waterpleinen, watertorens en speeltuinen, waarmee water wordt getransformeerd van een bron van risico naar gemeenschapsbezit. De ontwerpconcepten zijn gericht op de ontwikkeling van integrale, reproduceerbare en financieel haalbare oplossingen, die langetermijnplanning vertalen naar uitvoerbare projecten. Watergerelateerde uitdagingen, waaronder onvoldoende afwatering, overstromingen en watervervuiling, komen wijdverspreid voor in het kanalenstelsel rond de Ciénaga de la Virgen. De geselecteerde interventiegebieden vertegenwoordigen de typische kanaalcondities die in het hele gebied voorkomen, waardoor het project kan fungeren als pilot voor schaalbare toepassing in aangrenzende deelbekkens en wijken. Door hier problemen aan te pakken en oplossingen te testen, levert het project lessen op die efficiënt kunnen worden toegepast en een stedelijk raamwerk voor veerkrachtig waterbeheer creëren. ONTWERPCONCEPTEN EN PROJECTFASEN Voortbouwend op een eerste analyse van de uitdagingen en kansen in Cartagena, richtte de eerste fase zich op de ontwikkeling van conceptuele ontwerpen via een participatief proces. Lokale kennis stond centraal en werd ondersteund door een reeks technische en financiële workshops die hielpen bij het vormgeven van contextspecifieke en haalbare oplossingen. Geleid door de zeven ‘roots’ werden zes water-based ontwerpconcepten ontwikkeld voor strategische gebieden van de stad: het kustgebied Marbella–Crespo, het kustgebied La Boquilla, de kanaalzone, de beekzone, Caños y Lagos, en de baai-zone.   slider Visualisatie van de zes water-based ontwerpconcepten ©Felixx   Ook de multifunctionaliteit werd met deze methode beoordeeld, waarbij waterbeheer wordt gecombineerd met kansen voor lokaal ondernemerschap, ecologisch herstel en sociaal leven. Dit draagt bij aan verbeteringen op het gebied van veiligheid, toegankelijkheid, groene infrastructuur en de algehele prestaties van ecosystemen. Tegelijkertijd streeft elk concept ernaar de culturele en ruimtelijke identiteit van elk district te versterken door onderwijs, recreatie, cultuur en sociale inclusie te integreren.   Geïdentificeerde voordelen kanaalzone en Caños y Lagos ©Felixx   Na uitgebreide toetsing door gemeenschappen en experts werden de sterkste concepten geselecteerd om door te gaan naar Fase 2, voor verdere technische en financiële uitwerking. Deze fase werd afgesloten met de oplevering van pre-haalbaarheidsstudies, gericht op het versterken van de klimaatbestendigheid van Cartagena.   Plankaart Caños y Lagos ©Felixx   Fase 3 bouwt voort op deze resultaten door geselecteerde concepten verder te verfijnen en de projecten voor het eerst te materialiseren met gedetailleerde ontwerpen en implementatieplannen voor de aanpassing van openbare ruimte, verbeteringen aan waterinfrastructuur en mangroveherstel. Updates over fase 3 in de video onderaan deze pagina. Rapporten van de pre-haalbaarheidsstudies zijn te vinden op de website van Water as Leverage Cartagena.   WATER AS LEVERAGE Water as Leverage is een in Nederland opgericht publiek-privaat samenwerkingsprogramma, gelanceerd in 2018. Het richt zich op klimaatvraagstukken die voortkomen uit het Parijsakkoord en de Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties. RVO selecteerde de teams samen met de Water as Leverage Cartagena Adviesraad, bestaande uit het kantoor van de burgemeester van Cartagena, Invest International, de Nederlandse ambassade in Colombia en het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Water as Leverage Cartagena wordt gefaciliteerd door de Nederlandse overheid, in samenwerking met de Alcaldía de Cartagena de Indias, Colombiaanse nationale autoriteiten en nationale en internationale strategische partners. Het project wordt gefinancierd via de programma’s Partners for Water 2022–2027 en PSD Toolkit.