Astridplein, Antwerp
Een royale stadsfoyer
Het Astridplein is al eeuwenlang een belangrijk kruispunt in de ontwikkeling van Antwerpen. Ooit bekend als het ‘Statieplein’, was het de toegangspoort van het spoor naar de stad en een essentiële schakel tussen auto, tram, fiets en trein. Vandaag biedt het plein niet alleen ademruimte in een dichtbebouwde, diverse buurt, maar ook een unieke kans om zijn rijke geschiedenis te verbinden met het moderne stadsleven. In onze visie transformeert het Astridplein van een functionele doorgangsruimte naar een royale stadsfoyer: een uitnodigende plek die de dynamiek en levendigheid van Antwerpen weerspiegelt. Hier ontstaat ruimte voor ontmoeting, beweging en beleving, met respect voor de historische betekenis van deze plek.

Foyer van't stad
VOETGANGER CENTRAAL
Het Astridplein wordt dé toegangspoort tot de stad, een bestemming waar bezoekers en bewoners Antwerpen te voet, met de fiets of via het openbaar vervoer betreden en verlaten. Iedereen die overstapt tussen vervoersmiddelen wordt op een gegeven moment voetganger, en het plein speelt een cruciale rol als verbindend schakelpunt. De voetganger wordt dan ook maatgevend voor het ontwerp van het nieuwe plein. Hierdoor ontstaat een evenwichtige balans tussen de lokale functie voor de omliggende buurten en de bredere betekenis binnen de stadsregio.

Multifunctioneel plein
EEN WATERPARTERRE
Het Astridplein moet een uitnodigende plek worden waar mensen graag verblijven, ongeacht de intensiteit van het gebruik. Door groen te combineren met blauw ontstaan nieuwe mogelijkheden voor een dynamisch maaiveld dat bijdraagt aan de internationale allure van het iconische stationsgebouw, de Zoo en de Koningin-Elisabethzaal.
We realiseren één monumentale watertafel die het hele plein verbindt. Een flexibel waterniveau organiseert het gebied als multifunctionele ruimte. Daarvoor wordt regenwater gebruikt, dat wordt gezuiverd via helofytenfilters en regentuinen. Die zijn ontworpen als beplantingsvakken die subtiel refereren naar de historische Franse tuin die ooit op deze locatie stond. De natuursteenband rondom deze vakken loopt op tot zithoogte, waardoor royale banken ontstaan.
- Volle waterpartij: ’s Avonds en ’s nachts is de watertafel volledig gevuld, wat een serene uitstraling geeft en de circulatie concentreert op de omliggende loopzones. Dit verhoogt de sociale controle en geeft het centrale plein een natuurlijk afgesloten karakter.
- Looppaden: Tijdens spitsmomenten, ’s ochtends en ’s avonds, wordt het waterniveau verlaagd, zodat diagonale paden droogvallen. Deze bieden een snelle en praktische doorgang naar het station.
- Compartimentering: In de zomer of bij evenementen kan het waterniveau verder worden verlaagd in afzonderlijke compartimenten. Dit vermindert waterverbruik en creëert specifieke verblijfs- of evenementenruimtes.
- Open plein: Bij grote evenementen, zoals het jaarlijkse reuzenrad, kan de watertafel volledig drooggelegd worden. Een speciale opstelplek ten noorden van de centrale trap is hiervoor voorzien.

Het plein in winter en zomer
Waterbuffering tijdens hevige regenbuien wordt slim gecombineerd met een verkoelend waterelement voor warme dagen, waardoor water het hele jaar door een zichtbaar en voelbaar onderdeel van de stad wordt. Rondom het plein vormt een kader van bomen schaduwrijke zitplekken en een natuurlijke indeling van de ruimte. Deze groene structuur sluit naadloos aan op de Keyserlei en het Flamingoplein, wat zorgt voor een harmonieus geheel. Samen met de watertafel wordt het Astridplein zo een van de toonaangevende openbare ruimtes in Antwerpen, waar water een centrale rol speelt.

Axo mobiliteit
VERBLIJFSRUIMTE BOVEN, INFRASTRUCTUUR ONDER
Het Astridplein wordt een levendige plek om te verblijven én over te stappen. We kiezen duidelijk: het maaiveld wordt ingericht als een aangename beweeg- en verblijfsruimte, terwijl de ondergrondse lagen efficiënt worden benut voor infrastructuur. Deze zijn helder en overzichtelijk, met ruime, goed aangegeven routes die altijd naar boven leiden. Zo kunnen reizigers zich makkelijk oriënteren op het daglicht. We bundelen de OV-knooppunten onder de bekende namen van de metrostations Astrid en Diamant, en het plein fungeert als de centrale schakel tussen de verschillende bestemmingen. Zo wordt het vernieuwde Astridplein een bruisende, multifunctionele ruimte die reizen en verblijf met elkaar verbindt.

Het plein
Jaar
2023 - 2024
Locatie
Antwerpen, Belgium
Type
Openbare Ruimte
Team & partners
Felixx
PosadMaxwan
MINT
Atelier Ruimtelijk Advies
ABT
Benthem Crouwel Architects
Common Ground
De Groote - De Man

