Barendrecht Vrouwenpolder
Het grote groene hart
Ten zuiden van Barendrecht ligt Vrouwenpolder, een kansrijke locatie tussen de Oude Maas, uiterwaarden, de polder en de stad in. De nieuwe woonwijk - waarvoor Felixx de openbare ruimte ontwierp - wordt de ecologische schakel tussen stad en rivier met aandacht voor natuur en klimaat, diverse generaties, betaalbaarheid en bereikbaarheid.

Ondanks het groene landschap dat de Vrouwenpolder omringt, ontbreekt het in de openbare ruimte aan voldoende verkoelende plekken. Daarnaast leiden hoge grondwaterstanden en geringe infiltratiekansen tijdens hevige regenval voor wateroverlast. In samenwerking met Dura Vermeer en MoederscheimMoonen Architects ontwikkelde Felixx een landschaps- en openbare ruimte ontwerp voor de nieuwe woonwijk Hart van Vrouwenpolder. De woningbouwopgave in Vrouwenpolder wordt aangegrepen om óók de ecologie, de natuur en de klimaatrobuustheid van de omgeving te versterken. Het klimaatbestendige plan moet hittestress tegengaan, de waterhuishouding verbeteren, biodiversiteit bevorderen en een zo aangenaam woonklimaat realiseren. We kiezen niet voor de mens óf de natuur, maar voor alle twee, in één adem.
Leven aan het park

Hart van Vrouwenpolder wordt een kleinschalig, natuurvriendelijke wijk met veel groen en water, die nauw verbonden is met de omgeving en omliggende buurten. Het gebied bestaat uit vier kwadranten waarvan drie bebouwd en één bestemd is als multifunctionele parkruimte. Het parkhart omvat een groen park en een singelstructuur die dient als de centrale ontmoetingsplek voor bewoners van alle generaties. Doordat er in de binnenhoven geen verblijfsplekken zijn gemaakt, en woon- en leefruimtes zijn zoveel mogelijk aan de straat zijn gesitueerd, wordt het parkhart maximaal geactiveerd en ontmoeting gestimuleerd. Stoeptuintjes, een laagdrempelige buurtpaviljoen en diverse centraal gelegen ontmoetingsplekken versterken het Leven aan het park principe. De route naar het Buurtpaviljoen in het park, als hart van de wijk, wordt versterkt door de stedenbouwkundige omkadering en de hoogteaccenten.
Natuur en klimaat op één

Het parkhart fungeert naast centrale ontmoetingsplek ook als verkoelende oase voor de buurt. In het park worden bloemrijke, nectarrijke en vruchtdragende beplanting geplaatst die bijen, vlinders, insecten en vogels aantrekken. Opgaande struiken zorgen voor schuilplaatsen voor vogels. Om hittestress in de hele wijk tegen te gaan, worden ook de binnenhoven rijkelijk beplant met vruchtdragende bomen in de volle grond. De verschillende zones binnen de wijk vormen ieder een specifieke biotoop die complementair aan elkaar zijn. De binnenhoven herbergen andere planten en diersoorten dan de straat, en de singel trekt weer andere diersoorten aan dan de platte daken. Er wordt hierbij rekening gehouden bij de hoogte en oriëntatie van gevels voor de verschillende nestvoorzieningen van vogel en vleermuissoorten.
Het gebied is ontworpen met speciale aandacht voor de huismus, huiszwaluw, zwarte roodstaart en andere vogels. De inrichting en beplanting zijn volledig afgestemd op de behoefte van deze specifieke doelsoorten. Door bijenburchten en -hotels en begroeide pergola’s te integreren aan de voorkant van de rijwoningen, ontstaat een rijke habitat voor bestuivers, vlinders, vogels en insecten. Dit stimuleert niet alleen de biodiversiteit, maar het creëert ook aangename privé buitenruimtes en schaduwrijke parkeerplaatsen, wat resulteert in een maximaal groene wijk.
Het Cascadeprincipe
slider
De hoge grondwaterstand in Vrouwenpolder varieert van 0,2 tot 1,0 meter onder maaiveld. In combinatie met een kleibodem resulteert dit in een beperkte infiltratiecapaciteit. Het goed bufferen van hemelwater op zo veel mogelijk niveaus is van groot belang om natte voeten te voorkomen bij hevige regenval en voldoende wateropslag te hebben voor verkoelend groen in de zomer. De cascade-strategie – het zo veel mogelijk vertragen en bufferen van hemelwater op weg naar de Singel – vormt een belangrijk uitgangspunt. Groene daken, gevels, verhoogde voor- en geveltuinen, parkeertuinen en in halfverharde ‘achterommetjes’ wordt water zo lang mogelijk vast gehouden en vertraagd afgevoerd. Hierdoor wordt een betere voedingsbodem voor weelderig, verkoelend groen gecreëerd.
Door toepassing van bioswales wordt de belasting op het traditionele rioleringssysteem verminderd, wat het risico op overstromingen tijdens hevige regenval kan verkleinen. Bovendien dragen bioswales bij aan het bevorderen van de biodiversiteit door het creëren van nieuwe leefgebieden voor planten en dieren, en ze dragen bij aan het verbeteren van de waterkwaliteit door het verminderen van de hoeveelheid verontreinigende stoffen die in het oppervlaktewater terechtkomen.

Zo wordt Hart van Vrouwenpolder niet alleen een fijne plek om te wonen, maar ook het toonbeeld van harmonie tussen mens en natuur in een klimaatbestendige wijk.
Jaar
2022 - Ongoing
Locatie
Barendrecht Vrouwenpolder
Type
Landschap, Openbare Ruimte
Team & partners
Michiel van Driessche
Deborah Lambert
Marnix Vink
Elan Redekop van der Meulen
Fieke Damen
Thyra Bakker
Juan Esteban Porras Galindo
Esra Demirel
Dura Vermeer
MoederscheimMoonen Architects

